Çocuk & Yetişkin
Konuşma Sesi Bozuklukları (Artikülasyon & Fonoloji)
/r/, /s/, /ş/, /ç/, /k/, /l/ gibi konuşma seslerinin doğru, net ve anlaşılır üretimi.
!
En Sık Görülen Belirtiler
- Belirli seslerin yerine başka sesler kullanılması (Örn: "araba" → "ayaba", "kedi" → "tedi")
- 4 yaşını doldurmasına rağmen çocuğun konuşmasının aile dışındaki kişilerce zor anlaşılması
- Kelime sonundaki veya içindeki hecelerin/seslerin düşürülmesi
- Okul çağında yanlış sesletimin okuma-yazma ve dikte hatalarına yansıması
- Yetişkinlikte devam eden /r/ veya /s/ (pelteklik) kaynaklı sunum ve iletişim çekingenliği
✓
Ne Zaman Uzmana Başvurmalı?
- 3,5 - 4 yaşından itibaren konuşma anlaşılırlığı %80’in altındaysa değerlendirme yapılmalıdır.
- İlkokul 1. sınıfa başlamadan önce tüm konuşma seslerinin (özellikle /r/, /ş/, /s/, /k/) tamamlanmış olması okuma-yazma başarısı için kritiktir.
- Yetişkinlerde yaş sınırı olmaksızın artikülasyon terapisi ile doğru ses üretimi kazanılabilir.
Klinik Değerlendirme ve Terapi Sürecimiz
Türkçe Sesletim ve Sesbilgisi Testi (SST) ile hangi seslerin hangi pozisyonlarda hatalı üretildiği haritalandırılır. PROMPT dokunsal ipuçları, görsel-işitsel geri bildirim ve oyunlaştırılmış ev egzersizleriyle ses izole düzeyden günlük sohbete aktarılır.
Artikülasyon ve Fonolojik Bozukluk Arasındaki Fark Nedir?
Artikülasyon (Sesletim) Bozukluğu; dil, dudak, damak ve çene kaslarının ilgili sesi üretirken doğru konuma gelememesidir (örneğin /r/ sesinin dil ucu yerine boğazdan veya /y/ olarak çıkarılması). Fonolojik (Sesbilgisel) Bozukluk ise çocuğun sesi tek başına çıkarabilmesine rağmen dilin ses kurallarını zihinsel düzeyde karıştırmasıdır.
Adım Adım Ses Kazanım Basamaklarımız
- İşitsel Ayırt Etme: Hedef ses ile hatalı sesin farkını kulakla tanıma.
- İzole Ses Üretimi: Sesi tek başına doğru motor pozisyonda çıkarma.
- Hece, Kelime ve Cümle Düzeyi: Başta, ortada ve sonda sistematik pekiştirme.
- Otomatikleşme (Günlük Konuşma): Oyun, hikaye anlatımı ve sohbet içinde kalıcı alışkanlık.
Konuşma Sesi Bozuklukları (Artikülasyon & Fonoloji) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Yalnızca ileri derecede kısıtlayıcı dil bağı (ankiloglossi) dil ucunun üst diş ardına ulaşmasını zorlaştırabilir; çoğu harf söyleyememe vakasında dil bağı normaldir ve motor öğrenme terapisiyle düzelir.
Motivasyonu yüksek yetişkin danışanlarda izole /r/ sesi çoğunlukla ilk birkaç seansta elde edilir; günlük konuşmaya genellenmesi ortalama 6-10 seans sürer.